LEOKADIA SADOMSKA

Leokadia Sadomska (1905-1990). Urodziła się 10 sierpnia 1905 r. w Warszawie na Powiślu. Jej dzieciństwo i młodość przypadły na bardzo trudny okres zaborów oraz walki o wolność ojczyzny. W 1918 roku rozpoczęła naukę w 4 letnim Gimnazjum Realnym p. Lipskiej ul. Leszno. Dalszą edukację od klasy V kontynuowała w Gimnazjum Humanistycznym p. Kasperowiczowej na ul. Chłodnej. Po półrocznej chorobie dokończyła szkołę średnią w prywatnym Gimnazjum Humanistycznym p. Wandy Szacht. Uzyskawszy świadectwo dojrzałości, Leokadia Br. Sadomska postanowiła kontynuować naukę w szkole wyższej. Została studentką Filologii Polskiej na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Warszawskiego. Za wysokie noty na egzaminach w okresie studiów dwukrotnie została wyróżniona stypendium dziekańskim.
Wrażliwa na problemy dzieci i młodzieży z biednych dzielnic Warszawy: Bródna, Żoliborza i ul. Okopowej, gdzie było wysokie bezrobocie, pracowała z nimi społecznie. Ze studentami o podobnych poglądach tworzyli grupę, która bezinteresownie zorganizowała w pobliskich środowiskach kilka świetlic.
O pracę zarobkową w Warszawie było wówczas bardzo trudno. Za pośrednictwem Towarzystwa "Opieka" otrzymywała tylko w okresie wakacyjnym funkcję wychowawcy na półkoloniach, a następnie kierownika kolonii w Świdrze w Otwocku.
Imponujące osiągnięcia w organizacji wypoczynku letniego sprawiły, że "Opieka" zatrudniła p. Leokadię na etacie w oświacie pozaszkolnej. Została kierowniczką świetlicy Nr 123 przy ul. Solec na Powiślu.
W latach 1936-38 odbyła dwuletnią bezpłatną praktykę nauczycielską w swoim macierzystym gimnazjum. Wybuch wojny 1 września 1939r. przyniósł nowe trudności. P. Leokadia w pośpiechu likwidowała II turnus kolonii w Otwocku.
Przystąpiła do działania w służbie przeciwlotniczej, uczestniczyła w zdobywaniu i gromadzeniu środków opatrunkowych. Razem z ojcem zabezpieczała cenne zbiory naukowe w Pałacu Staszica.
Pod koniec września 1939 roku nastąpiła reorganizacja szkolnictwa. Pani Leokadia Sadomska została nauczycielką języka polskiego w macierzystym gimnazjum. Radość jednak trwała krótko, ponieważ już w połowie listopada okupant zamknął wszystkie szkoły wyższe i średnie. Dopiero pomoc senator Heleny Sujkowskiej - żony słynnego geografa Stefana Starzyńskiego - prezydenta Warszawy, umożliwiła Jej zatrudnienie w III Ośrodku Opieki i Zdrowia na ul. Srebrnej. Została opiekunką społeczną.
Po dwóch latach została referentem do spraw młodzieży. Dodatkowo pani Leokadia pracowała w świetlicy szkoły 123, która teraz po pożarze mieściła się w gmachu ZNP przy ul. Smulikowskiego. Oprócz zajęć świetlicowych i nie tylko, prowadziła tajne nauczanie m. in. Przez 3 lata uczyła młodzież szkoły im. W. Górskiego. W latach 1942-44 prowadziła również drużyny tajnego harcerstwa w Świdrze i Otwocku. W dalszym ciągu, z polecenia III Ośrodka Zdrowia i Opieki organizowała wypoczynek dzieci i młodzieży.
Z pomocą pana Kobusa i nauczycieli szkół średnich z Warszawy, którzy spędzili w Ostrówku wakacje i nie mieli powrotu do domu, Leokadia Sadomska przystąpiła do utworzenia gimnazjum. Rozpoczęło w nim naukę ok. 100 młodych ludzi. Zajęcia odbywały się po południu w budynku Szkoły Podstawowej. Z Kuratorium, które wówczas przez krótki czas znajdowało się w Mińsku Mazowieckim. Otrzymała urzędowe zezwolenie na uruchomienie kompletów gimnazjalnych oraz zaliczkę na pobory dla nauczycieli. Została kierowniczką tej placówki oświatowej.
W maju 1945 r. przybyła wraz z synem do Mińska Maz. - "Znalazłam się wśród najbliższych" - opowiadała - mieszkali w domu dr. Wandy Przyborowej przy ul. Warszawskiej.
1 września 1945 roku Leokadia Bronisława Sadomska została zatrudniona na etacie nauczycielki jęz. Polskiego w gimnazjum i liceum ogólnokształcącym przy ul. Pięknej.
Leokadia Sadomska już w roku szkolnym 1945/46 podjęła nauczanie języka polskiego także w nowopowstałym technikum budowlanym, które wówczas mieściło się w budynku na terenie Fabryki Urządzeń Dźwigowych (FUD). Uczyła w tej szkole z niewielką przerwą do 1962r.


Stoją od lewej Ludwika Kędzierska, Maria Ziemicka, Leokadia Sadomska. (fot. archiwum TPMM)

W ramach zajęć pozalekcyjnych zorganizowała zespół dramatyczno-recytatorski z młodzieżą obu szkół. Opracowali razem wiele spektakli teatralnych i recytacji. W latach 1946-47 wielokrotnie wystawili na scenie kina "Bałtyk" m. in. "Dziady" A. Mickiewicza i "Noc Listopadową" St. Wyspiańskiego. Ponadto dla młodzieży uzdolnionej humanistycznie prowadziła naukowe koło humanistyczne. Przygotowanie w ramach zajęć imprezy poświęcone było klasykom literatury polskiej.
Leokadia Sadomska zapisała równie piękną kartę w organizacji rozwoju szkolnictwa dla pracujących w Mińsku Mazowieckim. Zinstytucjonalizowane kształcenie dorosłych na poziomie średnim zaczęło się w Mińsku we wrześniu 1945 r. Przy ul. Pięknej powstało wówczas Gimnazjum i Liceum dla Dorosłych Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego. Dyrektorem szkoły został Stanisław Zwierz. Było to, bowiem najprostsze i najtańsze rozwiązanie tj. uruchomienie oddziałów dla dorosłych (tzw. Kompletów) przy istniejących szkołach dziennych. Od września 1947r. nowym dyrektorem został Marian Kapelczak, ale 31 marca 1949r. TUR uległo likwidacji i od 1 kwietnia 1949r. szkołę dla pracujących przejął Powiatowy Związek Samorządowy. Na stanowisko dyrektora mianowano Władysława Lewartowskiego - nauczyciela fizyki. Od 1 września 1950r. szkoła stała się Państwowym Ogólnokształcącym Liceum dla Pracujących, a gimnazjum przestało istnieć. 1 sierpnia 1953r. nowym, czwartym dyrektorem została Leokadia Sadomska.
W dziejach naszego miasta pani Leokadia Sadomska pozostawiła trwałe ślady swojej pracy nauczycielskiej i pasji społecznikowskich. Dbała o rozwój kulturalny nie tylko wychowanków szkół, a których pracowała, ale i środowiska nauczycielskiego.
W szeregi ZNP wstąpiła w początkach pracy zawodowej. Działała aktywnie w ognisku ZNP Liceum Ogólnokształcącego. Przez szereg kadencji, jako przewodnicząca sekcji kulturalno- oświatowej, troszczyła się o część towarzyską zebrań Ogniska, organizowała wyjazdy na spektakle teatralne go Warszawy, zapraszała na sztuki teatralne koła teatralnego młodzieży szkolnej, które reżyserowała.
W latach 1960-70 była odpowiedzialna za organizację rejonowych konferencji pedagogicznych w LO. Zabiegała o interesujących, na wysokim poziomie prelegentów, wspierała działania dyrekcji w organizowaniu wycieczek turystyczno-krajoznawczych i problemowych.
W 1960 r. została wybrana przewodniczącą Komisji Rewizyjnej Pracowniczek Kasy Zapomogowo- Pożyczkowej działającej przy Oddziale Powiatowym ZNP w Mińsku Mazowieckim.
Po przejściu na emeryturę w 1969r. Leokadia Sadomska posiadała jeszcze szerokie zainteresowania i duży potencjał twórczy do pracy kulturalno- oświatowej. Z ochotą, więc przyjęła propozycję prowadzenia Klubu Nauczyciela Seniora zorganizowanego przy ZDPZNP.
W międzyczasie w 1971r. Leokadia Sadomska została wybrana członkiem Zarządu powołanego wówczas Ogniska Nauczycieli Emerytów, zaś w maju 1972r. na powiatowym zjeździe sprawozdawczo – wyborczym ZNP została wybrana członkiem Zarządu Oddziału Powiatowego ZNP. Równolegle w 1967 r. zaktywizowała swoją działalność w Towarzystwie Przyjaciół Mińska Mazowieckiego i Powiatu. Aby weprzeć słabnący stan kadrowy Zarządu przyjęła obowiązki sekretarza. Aktywnie włączyła się w prowadzone przez Towarzystwo przygotowania do Sesji pod hasłem "Folklor Siennicko-Kołbielski", która odbyła się 27 czerwca 1968r. pod patronatem Mazowieckiego Towarzystwa Kultury w Warszawie. Dużo czasu i społecznej pracy poświęciła wraz z członkami TPMiP na przygotowanie uroczystych obchodów 550-lecia Mińska Maz. Działając z Miejskim Komitetem FJN, Prezydium MRN i Ośrodkiem Badań Naukowych.
18 lutego 1973r. na zebraniu sprawozdawczo-wyborczym została wybrana prezesem TPMiP. Organizacja ta szerzyła wiedzę historyczną o Mińsku i regionie poprzez prelekcje i odczyty wygłaszające przez członków Zarządu oraz prelegentów z różnych instytucji naukowych np. PAN-u, Uniwersytetów i innych. Np. liczba odczytów w 1978r. wynosiła 23.
Funkcję prezesa TPMiP pełniła do 1985r., Jako prezes weszła w skład Prezydium PKFJN w 1974r., a wcześniej 9 grudnia 1973r. została wybrana na radną Miejskiej Rady Narodowej z Obwodu Wyborczego nr. 3.
Za wybitne osiągnięcia w pracy zawodowej oraz duże zasługi w pracy społecznej na rzecz miasta, społeczeństwa mińskiego i młodzieży szkolnej dyr. Leokadia Bronisława Sadomska otrzymała odznaczenia państwowe, związkowe, resortowe i wyróżnienia.
Mgr. Leokadia Bronisława Sadomska zmarła 8 lutego 1990 i spoczywa w grobie rodzinnym na Cmentarzu Bródnowskim w Warszawie.

opracowała Marianna Górska